Een vriendin vraagt me of ik kan komen oppassen. Ze zit met haar handen in het haar want haar oppas heeft zich ziek gemeld en ze had vandaag een moeder-dochterdagje ingepland. Tijd die ze veel te weinig voor haar moeder vrijmaakt en waarvan ik weet dat ze dat heel erg vind. Dus. Of ik even wil komen, paar uurtjes maar. En een vriendin in nood help je, toch? Daar zeg je geen nee tegen. Dus deed ik dat ook niet.

Nou denk je misschien: dat is nog eens aardig van Vera. En dat vond die vriendin van me ook, ze was enorm opgelucht. En dat bezorgde mij ook weer een goed gevoel. Toch is er een maar. Want ik zeg zelden nee. Of een verzoek me nou wel of niet uitkomt. En dat, is een probleem. Want als ik een drukke week achter de rug heb, me al dagen lang verheug op dat ene avondje rust, en iemand belt me om te vragen om te helpen met verhuizen, zal ik geen nee zeggen. Laat ik m’n vrije avondje schieten. Bang om de ander teleur te stellen. Zoiets noemen ze een people pleaser.

Als ik een euro zou krijgen voor iedere keer dat ik iets heb gedaan, wat ik niet wilde doen, maar toch deed uit angst om een ander teleur te stellen… Nou, dan zou ik het vermogen hebben van Oprah Winfrey. Of Beyonce. Maar helaas heb ik er nooit een euro van gekregen. Het enige wat ik daarvan heb gekregen is een hoop stress en hoofdpijn.

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 1

People pleasen

People pleasers willen dat iedereen gelukkig is en ze zullen alles doen wat hen wordt gevraagd om iedereen gelukkig te maken en te houden. “Nee” komt niet in hun woordenboek voor. Kritiek en teleurstelling van andere mensen zijn grote angsten voor een people pleaser.

Op het eerste oog lijkt het onschuldig: wat is er nou zo erg aan om anderen tevreden te willen houden? Om iets te doen zonder eigenbelang? Om een ander te helpen? Daar is niets mis mee natuurlijk. Het wordt ongezond als je:

  • Ja zegt op iets wat je echt niet wilt doen om een ander maar tevreden te houden
  • Ontzettend moe en uitgeput raakt doordat je steeds eerst aan anderen denkt en niet aan jezelf
  • Bang bent om nee te zeggen
  • Wel nee zegt maar je je vervolgens schuldig voelt

Herken je jezelf hierin? Komt dit je akelig bekent voor? Dan zijn deze tips voor jou. Deze tips helpen mij om vaker nee te zeggen (zonder schuldgevoel), dus hopelijk helpen ze jou ook.

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 5

#1: Wordt je bewust wanneer je het doet

People pleasen is niet iets wat ik nog maar een jaartje of 2 doe. Neeee, dat doe ik al zo lang ik me kan herinneren. Het is een gewoonte geworden (en dat maakt het ook zo lastig).

Doordat het een gewoonte is geworden en doordat je het al zo lang doet, gaat het misschien niet eens meer bewust. En zoals Dr. Phil altijd zo mooi zegt:

“You can’t change what you don’t acknowledge”

De eerste stap om te veranderen, is je dan ook bewust worden van de momenten waarop je aan het people pleasen bent en je over je eigen grenzen heengaat.

Wat zijn veel voorkomende momenten dat je “ja” zegt maar “nee” bedoeld? Is het bij een bepaald persoon of bij meerdere personen? Bij wie doe je het het vaakst en waarom bij die persoon? Wat denk je dat de achterliggende reden is van jouw people pleasen? Hoe zou je een volgende keer nee kunnen zeggen?

Door jezelf dit soort vragen te stellen wordt je je bewust van je gedrag en kun je patronen herkennen. De vragen en antwoorden opschrijven werkt nog beter en makkelijker. Dan zie je de patronen en verbanden sneller!

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 6

#2: Werk aan je zelfvertrouwen en zelfbeeld

Als je een people pleaser bent, wil je dat anderen jou mogen. Alleen het idee al dat een ander je niet mag, is verschrikkelijk.

Voor mij (en ook voor vele anderen) komt dit door een gebrek aan zelfvertrouwen.  Als iemand mij niet mag, trek ik me dat persoonlijk aan.

Om het je minder persoonlijk aan te trekken, is het dan ook verstandig om te werken aan je zelfvertrouwen en zelfbeeld.

Dit doe je bijvoorbeeld door een lijst te maken met alle positieve eigenschappen van jezelf. Als je dit leest omdat je je herkent in het people pleasen, kan ik je alvast 1 punt geven: je bent behulpzaam. Ook al ken ik je misschien niet persoonlijk, ik weet dat je het bent want anders was je al lang afgehaakt bij het lezen van dit artikel.

Probeer minstens 10 positieve punten te benoemen van jezelf. Ik heb een periode gehad waarin ik moeite had om überhaupt positieve punten van mezelf op te noemen. Kwam ik met moeite en veel nadenken op 3 punten uit. Maar juist dan is deze oefening goed! Denk net zo lang na totdat je op 10 pinten zit, mocht het je echt niet lukken, vraag dan een goede vriend(in) of iemand anders die je vertrouwt om te helpen.

Als je 10 punten hebt maar je komt later nog op andere positieve punten van jezelf, schrijf ze er dan vooral bij! Lees je lijst regelmatig door, maak er een foto van met je telefoon en/of leg de lijst op een zichtbare plek.

Door steeds je positieve eigenschappen te herlezen, zal je zelfvertrouwen groeien. Ook de wil om te people pleasen zal dan minder worden, echt waar!

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 4

#3: Zeg nee op een manier die goed voelt voor jou, niet voor een ander

“Nee sorry ik kan niet omdat: reden nummer 1, reden nummer 2, nummer 3, 4, 5, 6 enzovoort”. Doe jij dat wel eens? 100 argumenten aanleveren waarom je niet kunt? Excuses zoeken? Of verzin je gewoon maar excuses om er onderuit te komen? Bang dat een ‘gewoon’ nee niet volstaat?

Hoe vaak heb je nee gezegd maar gaf je uiteindelijk toch toe doordat je je onder druk gezet voelde door de andere persoon? Hoe vaak heb je uiteindelijk toch toegegeven, na 89 argumenten genoemd te hebben waarom je niet kon?

Het probleem is dat als jij veel excuses opnoemt waarom je niet kunt, je de ander alleen maar meer ammunitie geeft om met je in discussie te gaan. En people pleasers zijn vaak niet de beste en meest volhardde discussievoerders. Juist bij de mensen die het meest opdringerig en overrompelend zijn, moet je het zo kort mogelijk houden.

Zeg nee op een manier die goed voelt voor jou, maar wel op een sterke manier. Betekent het dan dat je alleen maar ‘nee’ moet zeggen? Nee (Ha). Maar iets zeggen als “Sorry, deze keer niet” of “Ik kan dan niet” is toch niets mis mee?

Wanneer iemand dan toch nog in discussie gaat, probeer dan zo goed mogelijk bij je standpunt te blijven en geef niet alsnog allemaal redenen op waarom je nee zegt. Nogmaals: dat zorgt alleen maar voor meer discussie!

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 7

#4: Stel het uit

Vind je bovenstaande toch nog te lastig? Direct nee zeggen? Stel je antwoord dan uit. Als iemand vraagt of je iets kunt doen, is het prima om te zeggen dat je er even over na moet denken. Zo geef je jezelf de mogelijkheid om na te denken of je datgene wel of niet wilt doen. In het geval je het niet wilt doen, heb je gelijk de mogelijkheid om een goed antwoord te bedenken (denk er aan: geen 100 redenen verzinnen waarom je iets niet wilt, maar gewoon kort en krachtig zijn!)

Weet je niet zo goed of je iets wel of niet moet doen? Stel jezelf dan eens wat vragen: “Heb ik hier de tijd voor? Krijg ik extra stress als ik dit ga doen? Kom ik onder druk te staan? Kan ik diegene helpen of heb ik daar niet eens de kennis/ervaring voor?” (Ikeakastjes kan ik nog net in elkaar zetten maar voor complexe bouwwerken hoef je niet bij mij te zijn). Door jezelf dit soort vragen te stellen krijg je een beter beeld bij wat je wilt. En kun je vervolgens antwoord geven op het verzoek van de ander.

Wil diegene gelijk antwoord? Zeg dan nee. Het is beter om nee te zeggen en dat later blijkt dat je toch kan dan andersom.

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 8

#5: Accepteer dat je je even rot zal voelen

Nee zeggen zal, zeker de eerste keer, naar gaan voelen. Je gaat je hoogstwaarschijnlijk schuldig voelen. Misschien ga je  denken dat je overdrijft, dat je prima ja had kunnen zeggen. Of je gaat denken dat je egoïstisch bent. Of je gaat denken dat je een slechte vriend of vriendin bent. Kortom: de eerste keer nee zeggen is waarschijnlijk 1 van de vervelendste keren. Maar daarna wordt het beter!

Door je van te voren voor te bereiden op het feit dat de eerste aantal keren nee zeggen lastig gaat worden en dit te accepteren, maak je het jezelf een stuk makkelijker.

Onthoud dat je niets verkeerd doet als je nee zegt en dat je je absoluut niet schuldig hoeft te voelen. De andere persoon vind wel een andere oplossing. De wereld blijft gewoon doordraaien als jij nee zegt.

Mocht je je toch slecht blijven voelen nadat je nee hebt gezegd op iets, schrijf dan een lijstje met voor- en nadelen van je beslissing. Wedden dat de lijst met voordelen groter is?

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 9

#6: Stel grenzen

Ze zeggen niet voor niets: wanneer we nergens voor staan, vallen we om voor alles. Het is heel belangrijk om grenzen te stellen! Maar om ze te kunnen stellen, moet je eerst weten wat ze zijn. De volgende oefening kan hierbij helpen:

Ga ergens zitten waar het rustig is en waar je niet wordt gestoord. Maak een lijstje van alle dingen die je afgelopen maanden hebt gedaan, maar die je eigenlijk niet wilde doen. Neem hier echt even goed de tijd voor! Ook al schiet je zo even niets te binnen, denk er in ieder geval een half uur goed over na.

Zodra je je lijst af hebt, schrijf dan de redenen op waarom je datgene niet wilde doen. Bijvoorbeeld omdat je al veel had overgewerkt die week of omdat je je niet lekker voelde. De kans is groot dat sommige redenen vaker terug komen. Gebruik al deze redenen om grenzen te stellen voor jezelf en formuleer regels waaraan je je vanaf nu gaat houden, bijvoorbeeld:

  • Als ik veel heb overgewerkt, maak ik geen nieuwe afspraken voor die week
  • Als iemand iets vraagt wat de hele avond gaat duren en ik die volgende dag vroeg op moet, zeg ik nee. 8 uur slaap halen is belangrijk voor me.
  • Als ik me niet lekker voel, zeg ik nee. Straks word ik nog echt ziek.
  • Ik plan niet meer dan 2 afspraken in voor het weekend
  • Als me gevraagd wordt iets te doen wat tegen mijn eigen waarden en normen in gaat, zeg ik nee (en specificeer dan wat jouw waarden en normen zijn)
  • Ik ga niet iets doen voor iemand dat me negatieve energie oplevert of voor iemand die alleen maar energie kost.

Begin met het stellen van 3 of 4 grenzen en oefen om die grenzen te blijven stellen. Zodra je dit stelselmatig lukt, kun je nieuwe grenzen toevoegen.

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 10

#7: Accepteer dat niet iedereen het leuk gaat vinden

De meeste mensen zullen het echt geen probleem vinden als je nee zegt op iets. Toch ga je hoogstwaarschijnlijk een situatie tegenkomen waarbij iemand wel gaat steigeren als je nee zegt. En dan kun je te maken krijgen met juist die gevoelens die je het minst graag wilt: teleurstelling en/of boosheid van die andere persoon. Niet tof.

Maar bedenk de prijs die je zou betalen als je ja zou zeggen op iets wat je niet wilt. Dit gaat ten kostte van je eigenwaarde, je zelfvertrouwen en je vrijheid. Alleen om boosheid of frustratie bij de ander te voorkomen! Echt hoor, hele slechte deal!

Wat je je ook moet realiseren is dat sommige mensen nooit tevreden zullen zijn, wat je ook doet. En de verklaring daarvan is heel simpel: omdat het niet gaat om wat jij doet of niet doet. Het gaat niet om jou, ook al lijkt dat soms zo (een ander kan je zelfs zo manipuleren dat je dat gaat geloven). Maar het gaat niet om jou maar om hem of haarzelf. Misschien heeft die persoon een rot week gehad, is een dierbare van hem/haar ziek, zit diegene in een slechte relatie, heeft diegene schulden of speelt er iets anders wat stress oplevert. Dat heeft niets te maken met jou. En sommige mensen mogen jou sowieso niet, of er nou wat speelt of niet. Ook dit heeft niets te maken met jou als persoon.

Door je dit te realiseren en door je te realiseren dat je nooit iedereen tevreden kan stellen, wat je ook doet, kun je deze slechte gewoonte leren loslaten.

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 3.jpg

#8: Draai het om

Vaak gaan we van het ergste uit. Dat als we nee zeggen op een verzoek, de ander hevig teleurgesteld zal zijn. Boos zal worden. Maar laten we het eens omdraaien:

Stel, jij hebt hulp nodig. Je vraagt daarom je beste vriend of vriendin om hulp. Hoe zou jij het vinden als je beste vriend of vriendin ja zegt, alleen maar om jou niet teleur te stellen? Dat je beste vriend of vriendin ja zegt, terwijl het hem of haar helemaal niet goed uitkomt? Dat diegene ja zegt, terwijl hij of zij nu al zoveel stress heeft en dit er nog eens bovenop komt?

Niet tof toch? Dan heb je ook liever dat diegene nee zegt, zodat je een ander kan vragen, toch?

Zou dat dan niet ook gelden voor iemand die jou iets vraagt? Zou die persoon dan ook niet liever “Nee” horen, dan dat jij je in allerlei bochten moet wringen om diegene te helpen? Dat terwijl de buurvrouw waarschijnlijk ook kan helpen? Denk het wel! En mocht dat niet het geval zijn, is het tijd om serieuze vraagtekens te zetten bij de vriendschap/relatie die je hebt met elkaar! Als een ander immers van jou verlangt dat jij bij ieder verzoekje klaar staat om te helpen en jouw grenzen niet respecteert, is het tijd om afstand te nemen van die persoon. Of de vriendschap helemaal te verbreken.

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 11

#9: Kleine stapjes

Moet je alles in 1x helemaal goed en perfect doen? Nee, natuurlijk niet. Je moet niet van jezelf verwachten dat iets wat je al jarenlang doet, je dat van de 1 op de andere dag kan veranderen. Begin gewoon klein.

Houd je niet van sushi en word je mee gevraagd naar een sushirestaurant? Zeg dan nee. Word je gevraagd voor een horrorfilm en schijt je hem 7 kleuren alleen al bij het zien van de trailer (zoals ik altijd)? Zeg dan nee. Tegenwoordig vraagt niemand me ook meer voor het kijken van een horrorfilm omdat iedereen weet dat ik daar absoluut niet van hou. Dus als je vaak genoeg nee zegt bij zoiets, hoef je op een gegeven moment niet eens meer nee te zeggen!

Hoe stop je met people pleasen 11 manieren die gaan werken 2.jpg

#10: Wees niet bang dat je egoïstisch bent of wordt

Veel mensen denken dat ze egoïstisch zijn door nee te zeggen. Dat ze alleen maar aan zichzelf denken en onbehulpzaam zijn. Terwijl people pleasers juist zo extreem zijn in het altijd maar tegemoet komen van anderen! Zelfs al zouden ze radicaal veranderen en wel 10x zo vaak nee zeggen, dan nog zouden ze aardiger en behulpzamer zijn dan de gemiddelde persoon.

Dus wees niet bang dat je egoïstisch bent of zult worden door vaker nee te zeggen. Echte egoïsten maken zich daar trouwens niet eens druk over. Dat maakt hen geen donder uit. Het feit dat jij je er zorgen over maakt, is het bewijs dat jij geen egoïst bent.

3 redenen om te stoppen met people pleasen 4

#11: Weet het verschil tussen behulpzaamheid en pleasen

Tot slot: dit artikel gaat er niet over dat je nooit meer iets moet doen voor een ander. Dit artikel gaat er om dat je niet meer iets doet wat je niet wilt. Leer het verschil kennen tussen echt iets willen doen voor een ander en iets uit plichtsbesef, schuldgevoel of angst moeten doen voor een ander. Heb je het gevoel dat je iets moet doen? Lees dan dit artikel weer door. Wil je iets doen voor een ander? Doe het dan vooral!